Multidisciplinaire zorg in de wijk

Multidisciplinair samenwerken in de zorg, interdisciplinaire zorg in de wijk, multidisciplinaire wijksamenwerking.... We horen er steeds meer en vaker over. En terecht, want om de alsmeer toenemende zorgkosten ook later nog te kunnnen bekostigen, is verregaande samenwerking tussen zorgprofessionals onderling en dichtbij de patiënt van cruciaal belang. Maar wat betekent het nu precies, waarom is het belangrijk, waar te beginnen en hoe zoiets vorm te geven? 

Aanleiding multidisciplinair werken in de zorg

Al in 2018 is Regionale Organisatie Huisartsen West-Nederland (ROHWN) een andere koers ingezet om in te spelen op de zorg van de toekomst. Nu al zijn de kosten van onze gezondheidszorg nauwelijks te betalen en dat is met de komende vergrijzing en ons steeds ouder worden een steeds groter wordend probleem. Als we nu niets doen, dan zijn de kosten straks niet te betalen of krijgen patiënten niet langer de zorg die zij nodig hebben.
Om hier proactief op in te spelen, heeft ROHWN haar focus verlegt van huisartsen naar ook andere professionele zorgverleners en samenwerkingspartijen in diezelfde buurt. Onze visie hierbij? Door chronische patiënten protocollair multidisciplinair te behandelen en te begeleiden in de eerstelijnsgezondheidszorg in de wijk kan duurdere tweedelijnszorg worden voorkomen.  

Wat houdt deze interdisciplinaire zorg dan in?

Multidisciplinair samenwerken in de zorg is een interdisciplinaire samenwerking tussen verschillende disciplines binnen de zorgsector. Neem bijvoorbeeld een diëtiste die na het bezoek van de huisarts het verslag krijgt. Dat is handig, want zo is ze alvast voorbereid om op de vragen van haar patiënt in te spelen. Of de fysiotherapeut die met de huisarts overlegt omdat de behandelingen niet het gewenste effect hebben en daarna met een specialist in het ziekenhuis overlegt. Gezamenlijk kan een multidisciplinair team zorg beter inspelen op de individuele patientbehoefte en zo de juiste zorg op de juiste plek leveren. 

Wat is multidisciplinaire zorg in de wijk dan? 

Nog een stapje verder gaat een multidisciplinair team zorg waarin de nadruk ligt op wijkgerichte eerstelijnszorg gecentreerd dichtbij en rondom de patiënt. Voor deze interdisciplinaire samenwerking zorg op wijkniveau is het doel om integrale zorg aan te bieden, de kwaliteit van zorg te verbeteren, de service en doelmatigheid te verhogen en in afstemming met de relevante stakeholders, de burgers in de wijk te ondersteunen in het behoud van gezondheid. Hierbij wordt uitgegaan van de definitie van Positieve Gezondheid: het vermogen om je aan te passen en je eigen regie te voeren, in het licht van de sociale, fysieke en emotionele uitdagingen van het leven. Door de chronische patient dicht bij huis te behandelen, kunnen kosten van de duurdere tweedelijnszorg bespaard blijven.

Ontstaan multidisciplinair wijksamenwerkingsverband

Gesteund door de stevige basis van kennis en kunde ondersteunt en regisseurt ROHWN als het gaat om het formaliseren van deze multidisciplinaire samenwerkingen in de wijk. Want met het opzetten van een dergerlijke formele structuur verwijnt ook het vrijblijvende karakter van een dergelijk samenwerkingsverband. Nauwe, professionele en goede onderlinge multidisciplinaire samenwerking in de wijk tussen huisartsen, fysiotherapeuten, apothekers en andere zorgverleners, maar ook Thuiszorg, GGZ alsook gemeentes is immers onmisbaar. 

De rol van huisarts bij multidisciplinaire samenwerking zorg

Vanuit haar positie als poortwachter zorgt de huisarts voor een snelle behandeling of doelmatige verwijzing van onze verzekerden. Daarnaast krijgt de behandeling door de huisarts een steeds centralere plek in ons zorgstelsel. Ouderen wonen langer thuis dankzij technologische ontwikkelingen kan de huisarts steeds meer behandelingen overnemen van de medisch specialist en de patiënt kan steeds meer zelf. De juiste zorg op de juiste plek kunnen bieden met deze multidisciplinaire samenwerkingen in de wijk draagt bij aan de wens van de patiënt en helpt bij het betaalbaar houden van de zorg. Het betekent echter wel toenemende druk op de huisartsenzorg en daarom moeten deze goed ondersteund worden.  

Financiering multidisciplinaire wijksamenwerkingsverbanden?

Ook zorgverzekeraars, overheden en andere relevante organisaties zien het belang van zorgaanbieders in de eerste lijn om onder één dak samen te werken. Het zou niet alleen de kwaliteit van de zorg en service aan patienten verbeteren, maar ook meer toegankelijkheid tot de zorg en lagere zorgkosten. Formele multidisciplinaire samenwerkingen in de wijk worden daarom vanaf 2019 bekostigd met nieuwe O & I betaaltitels. Financiering van O&I Wijkmanagement is afhankelijk van de borging van de drie niveaus van zorg van het bloeimodel binnen het samenwerkingsverband.


Een formeel multidisciplinair team zorg als voorbeeld?  

Dankzij de inzet van lokale zorgverleners en ondersteuning van ROHWN is er een interdisciplinair, wijkgerelateerd samenwerkingsverband ontstaan voor de dorpen Voorhout en Warmond. Deze samenwerking in het gehele dorp biedt meer mopgelijkheden voor zorglverleners en patiënten. "Eerst zijn we de afgelopen jaren bezig geweest met het opzetten van de chronische zorgprogramma's en nu dat staat, kunnen we door legt aangesloten huisarts en voorzitter van het wijksamenwerkingsverband Frans Zonneveld uit. Wijkcoördinator Carola van Maris voegt eraan toe: "Met een multidiscpliare samenwerking is er bovendien meer geld voorhanden om projecten op te pakken. Denk bijvoorbeeld aan het herkennen van depressie in de wijk, het afbouwen van medicatie, projecten voor ouderenzorg en eHealth in de wijk in samenwerking met de gemeente en in combinatie met Vip live. Dat is een beveiligd communicatiesysteem tussen zorgaanbieders, waar later ook de patiënt op aangesloten kan worden bij het ingaan van de wettelijke verplichting tot dossierinzage in 2020."

Eigen regie en verantwoording bij multidisciplinair overleg zorg 

Zo is wijksamenwerkingsverband Voorhout-Warmond nu bezig met het akkoord krijgen voor een POH-Z Jeugd van de gemeenteraad. "Als dat lukt kunnen samenwerkinsgverbanden daar per 1 januari 2020 mee starten en wordt dit voortaan bekostigd door gemeente en zorgverzekeraar." Het invullen van het vraagstuk 'positieve gezondheid' is een andere belangrijk onderwerp. In de stuurgroep zijn het sociaal team, de wijkregisseur, JGT, Welzijn Teylingen, GGD, gemeente en huisarts opgenomen. Doel is om de patiënt meer eigen regie over en verantwoordelijkheid voor zijn gezondheid en welzijn te geven. Tot slot benadrukt het tweetal: "Patiënten gaan ook merken dat er steeds nauwer samengewerkt wordt tussen zorgeverleners. Er is meer onderling contact en overleg en ze weten elkaar beter en sneller te vinden. 'Hé, zeggen ze dan ineens, 'mijn arts overlegt met de fysiotherapeut.' Dat geeft rust en vertrouwen."